Co ma wspólnego skorupka jaja z tamą wodną

Kliknij na zdjęcie aby zobaczyć powiększenie

Skorupka jajka jest bardzo stabilna dzięki swej owalnej formie. Jest ona naturalnym urządzeniem ochronnym przez ciężarem kury wysiadującej jajka.
Trudno jest zgnieść jako w dłoni. Można sprawdzić to doświadczalnie. Zatem trzeba włożyć dłoń z jajkiem do foliowej torebki - celem zminimalizowania szkód powstałych po rozbiciu jaja - i spróbować zgnieść jajko. Są problemy.

dlaczego?
Ciężar rozkłada się na skorupkę równomiernie ze wszystkich stron.

Jak zatem malutkie wykluwające się pisklaczki przebijają się przez mocną skorupkę? Otóż natura wyposażyła go w malutkie narzędzie tzw. ząb jajowy. Jest to mały guz na dziobie, którym pisklę rozbija skorupkę jaja. Odpada on potem wkrótce po wykluciu.

Kształt skorupki jajka wykorzystano do budowy tam wodnych. Tama zwrócona jest zawsze wypukłością w stronę zbiornika wodnego, nigdy w stronę doliny.

dlaczego?
Potężne ciśnienie wody przekazywane jest przez żelazobetonowe łuki na skalne ściany. Gdyby wypukła strona tamy skierowana była w stronę doliny, ciśnienie wody skoncentrowałoby się pośrodku i przerwało mur.

Można wykonać doświadczenie na potwierdzenie tych rozważań. Należy włożyć do worka foliowego (celem bezpieczeństwa) butelkę z wrzuconym do środka pieniążkiem i machnąć nią silnie - butelką z workiem i z pieniążkiem - z góry na dół. Moneta przebija szkło. A gdyby chcieć przebić butelkę od zewnątrz, potrzebne byłoby znacznie większe ciśnienie.